Τρελό χρήμα

Νωρίτερα το απόγευμα, χάζευα τηλεόραση και καθώς άλλαζα κανάλια, κλασσική κακιά συνήθεια μου, έπεσα σε έναν κύριο, τον Jim Cramer , ο οποίος έκανε μια εκπομπή αρκετά παράξενη για τα ελληνικά δεδομένα. Όντας (;) γνώστης του αθλήματος, δεχόταν ζωντανά τηλεφωνήματα από απλούς τηλεθεατές οι οποίοι τον συμβουλευόντουσαν για μετοχές που διαπραγματεύονται στο αμερικάνικο ταμπλό. Ο τύπος, με μια πρωτοφανή ευκολία έκανε σχόλια για τις εταιρίες, τα μερίσματα τους, την πολιτική τους και εν ολίγοις συμβούλευε τους επίδοξους "επενδυτές" στο πως να κινηθούν σε σχέση με το εν λόγω χαρτί. Μου θύμισε αυτό που είχα ακούσει παλιότερα, και δυστυχώς δεν θυμάμαι αν είναι αλήθεια ή απλά κάποιο ανέκδοτο, πως στις ΗΠΑ κάποιος πουλούσε τηλεοπτικά ένα πακέτο, που έλεγε, πως να γίνετε εκατομμυριούχοι, και το μόνο που είχες να κάνεις, ήταν να του στείλεις κάποια λίγα χρήματα, κι αυτός ταχυδρομούσε τον τρόπο. Το αστείο της υπόθεσης είναι πως στο γράμμα που έστελνε, έλεγε απλά "κάνε ότι κάνω και εγώ"!
Απάτη θα σκεφτεί κάποιος, "ρε μεγάλε, αφού ξέρεις πως να βγάλεις φράγκα, γιατί δεν το κρατάς για τον εαυτό σου και το μοιράζεσαι με άλλους;" μπορεί να ρωτήσει κάποιος άλλος. Δεν θέλω να σταθώ τόσο στο τρόπο, που βρήκε ο τύπος να βγάλει λεφτά, ή αν είναι ένας καλός Σαμαρείτης, αλλά θέλω να πάω λίγο πιο βαθυά.
Προφανώς, εκεί που αποτυγχάνουν όλα τα οικονομικά μοντέλα που έχουμε στα χέρια μας, είναι στις παράλογες παραδοχές που κάνουν, σχεδόν αξιωματικά πριν καν αναπτυχθούν.Η παράλογη κατ'εμε υπόθεση της αποδοτικής αγοράς οδηγούσαι και φίνεται να οδηγεί ακόμα και σήμερα τις αγορές, στηριζόμενη στο ότι οι άνθρωποι κάνουν λογικές επιλογές, στο ότι οι μαρκοβιανές αλυσίδες χαρακτηρίζουν τις αποφάσεις τους, κι έτσι το τι θα γίνει αύριο δεν εξαρτάται απο το σήμερα ή το χθες, στο ότι οι αποδόσεις των assets ακολουθούν κανονική κατανομή και διάφορα άλλα όχι και τοσο ρεαλιστικά. Στο βιβλίο του γνωστού μαθηματικού Mandelbrot-πατέρα της μορφοκλασματικης γεωμετρίας, ο πίνακας του χάους, μπορεί κανείς να βρει μια υπέροχη ανάλυση για τα σοβαρότατα μειονεκτήματα της efficient market hypothesis αλλά και να μάθει για μια αξιόλογη εναλλακτική και σαφώς πιο ρεαλιστική υπόθεση, βασιζόμενη στα fractals (fractal market hypothesis).
Είναι τροματικό, για να επανέλθω στο κύριο συμβουλάτορα, το πόση αφέλεια επιδεικνύαν αυτοί οι επενδυτές, που τηλεφωνούσαν στον τύπο για να τους πει, τι και πως θα παίξουν. Είναι ανησυχητικό πως τέτοιοι άνθρωποι έχουν την δύναμη, έστω και σημαντικά μικρή, να καθορίζουν την ευρύτερη οικονομική κατάσταση που επικρατεί σε κάποιο βαθμό, μικρό ή μεγάλο δεν με απασχολεί.
(συνεχίζεται..)